Choroby

Pewne zajęcia zawodowe narażają pracowników na oddziaływanie szkodliwych dla płuc środków chemicznych, gazów, pyłów i toksyn, jednym z najbardziej znanych trujących związków jest azbest, ale inne są znacznie bardziej niebezpieczne dla organizmu. Do grupy chorób zawodowych płuc należą'. Pylica płuc, choroba spowodowana pyłami przemysłowymi. Obejmuje ona: pylicę azbestową, będącą rezultatem wdychania cząstek azbestu; pylicę krzemową, zagrażającą życiu przewlekłą chorobę, podczas której w płucach formują się guzki tkanki łącznej zawierające krzem lub pyl kwarcowy; pylicą berylową (berylozę), w której - wskutek wdychania pyłów berylu - dochodzi do zajęcia płuc przez masy zapalne zwane ziarniną; pylicę węglową, występującą u górników. Na pyły są narażeni pracownicy wielu specjalności. Robotnicy budowlani mają nieraz kontakt z azbestem. To samo dotyczy mechaników samochodowych, naprawiających wykonane z azbestu stare układy hamulcowe. Pylica krzemowa występuje głównie u osób zatrudnionych w kopalniach złota, ołowiu, miedzi i cynku, czyli metali zawartych w skałach kwarcowych. Stanowi także zagrożenie dla pracowników zakładów garncarskich oraz żwirowni, kamieniarzy i odlewników. Do pylicy berylowej dochodzi wskutek wdychania pyłów lub oparów berylu albo jego stopów, stosowanych w elektronice, przemyśle lotniczym i nuklearnym. Ponieważ beryl jest obecny w oparach uwalnianych do atmosfery w procesie przetwarzania, na jego oddziaływanie narażone są również osoby mieszkające w pobliżu rafinerii i fabryk. Na pylicę węglową choruje ok. 30% górników. Stanowi ona większe zagrożenie dla tych, którzy mają kontakt z antracytem lub węglem kamiennym, niż pracujących w kopalniach węgła brunatnego czy bimmitu. Pylica płuc pochodzenia organicznego, lub płuco farmera, to choroba alergiczna spowodowana wdychaniem pleśni albo pyłków słomy, siana, rzadziej kawy, tytoniu, kory, korka. Choroba ta zagraża również pracownikom fabryk włókienniczych mającym kontakt z włóknami i pyłem bawełny. Chociaż pyły organiczne nie są tak szkodliwe, jak pyły metali czy innych związków nieorganicznych, to jednak mogą doprowadzić do zwłóknienia płuc i utraty ich elastyczności, podobnie jak się to dzieje w rozedmie. Toksyczne gazy i opary powodują poważne uszkodzenie płuc u osób, które je wdychają. Stanowią zagrożenie zarówno dla pracowników zakładów chemicznych, rafinerii i pralni chemicznych, jak i dla rolników stosujących pestycydy i herbicydy. Objawy pylic są różne, w zależności od przyczyny, i nieraz ujawniają się dopiero po wielu latach. Najczęściej są to: duszność, kaszel, utrata apetytu i spadek masy ciała, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedma, osłabienie, dreszcze i gorączka, czasem także ból w klatce piersiowej.